Wijnweetje: dit zijn alle werkzaamheden in de wijngaard

In de rubriek wijnweetjes zoeken wij naar antwoorden op alle vragen rondom wijn. Vandaag zoekt dailywine.nl naar een antwoord op de vraag: wat zijn alle werkzaamheden in de wijngaard? 

We weten allemaal dat klimaat of de bodem nauwelijks tot niet beïnvloedbaar is (en als je dit al kan is dat heel moeilijk of kostbaar). Maar hoe je met het klimaat en de bodem omgaat staat niet vast. Dit is namelijk mensenwerk. Voordat een druif geplukt kan worden bepaald de wijnboer waar op de wijngaard welke druivenras kan worden aangeplant. Niet iedere druivenras gedijd goed in een warm of koud klimaat. Net als bij mensen houdt de ene druif van zwoele warme zomers, terwijl de andere druif voorkeur geeft aan koelere nachten. 

Tegenwoordig heeft de wijnboer niet zo veel keus. Dat komt simpel doordat de wijngaard al jaren geleden is aangeplant. Hij of zij heeft qua aanplanten dus weinig keus, en soms is dat maar goed ook. Een oudere wijnrek levert namelijk veelal kwalitatievere druiven op. Tevens kan je na het aanplanten de eerste paar jaar geen druiven oogsten. Wel heeft de wijnboer alle ruimte om zelf te bepalen wat hij of zij wilt met de aangeplante wijnstokken 

We omschrijven hier kort de cyclus van de wijngaard. Let op het gaat hier om het noordelijke halfrond. 

Wintersnoei (winter)

In de maanden januari en februari worden de droge verhoute taken verwijderd. De wijnstok ziet er niet bepaald levend uit nu. Maar doet de wijnboer dit niet, dan zal de wijnstok gaan woekeren. Wijnstokken zijn namelijk woekeraars. Met het terugsnoeien zorgt de wijnmaker ervoor dat de wijnstok de juiste proporties houd van de stam, takken en knoppen. Hierdoor maximaliseert de wijnboer het aantal druiven dat de wijnstok kan produceren. Dit is zeer relevant om de kwaliteit hoog te houden, want hoe meer druiven de wijnstok produceert hoe meer hij zijn energie moet verdelen. 

Net als bij groente betekend hoe groter niet hoe beter. De smaak wordt minder uitgesproken (vlak). 

Vroege snoei (lente)

In maart, april en mei worden met de hand of met een snoeimachine de overtollige ranken en bladeren weggehaald. De zonuren en haar kracht nemen toe, de vogels beginnen te fluiten en temperaturen worden voor de wijnplant weer aangenaam: het is lente! De wijnstok begint rond deze periode weer te leven. De eerste knoppen worden weer gevormd, waaruit kleine dunne twijgen en bladeren ontstaan. Gaat dit te snel, dan worden deze bijgewerkt. 

Het vroeg snoeien wordt ook wel 'dieven' genoemd. Ze doen dit net als bij de wintersnoei om ervoor te zorgen dat de wijnstok niet gaat woekeren. Zo blijft de wijnstok in balans en zal hij al zijn energie in de blijvende ranken kunnen steken. 

Geleiden (zomer)

De wijnstok is nu volop in bloei. Met de dag groeit de plant. Bladgroei wordt verwijderd (of niet) en jonge loten worden aan draden omhoog gebonden, zodat ze optimaal van het zonlicht kunnen profiteren. Veel zon is nodig om het druifje lekker sappige te krijgen. 

Jonge, slappe loten zijn voor de wijnboer niet altijd even vriendelijk. Het zijn hele sociale gedaantes, die houden van gezelschap. Ze hebben de neiging om zich om elkaar, om de wijnstok of om eerder gespannen draden heen te slingeren. Met een beetje pech valt de wijnlot voorover waardoor deze belangrijke zonuren en straling tegenhoud. Dit beperkt de groei van de druif, waardoor de kwaliteit minder wordt. Door ze omhoog te spannen kan de zon makkelijk bij de druiven komen. 

Naast het feit dat dit zonlicht beter toelaat, zorgt dit er ook voor dat bij vochtig weer de wind makkelijk door de wijnplant heen waait. Hierdoor drogen de planten makkelijk op. Want één van de grote uitdagingen en tevens een van de gevaarlijkste situaties voor een wijnboer: schimmel. Aan de wijnstokken hangen mooie druiven, maar schimmelziektes en andere ongedierte die de wijndruiven aantasten liggen op de loer. De wind en de zon, mits de loten goed omhoog zijn gelijnd, voorkomen een groot deel van deze ziektes. Ook worden hiervoor middeltjes gebruikt die over de wijnstokken heen worden gespoten. Dit kan via de hand gebeuren, of machinaal.

Dit is nodig om de wijngaard te beschermen. Het doel is een gezonde oogst met rijpe druiven

Gelukkig zien we tegenwoordig minder gebruik van deze chemische middelen: een biologische aanpak. 

Biologische aanpak

Binnen de wijnbouw wordt ook steeds meer biologisch gewerkt. Dit is een zeer goede ontwikkeling. Een belangrijk verschil is namelijk dat niet-biologische wijnbouw chemische producten gebruikt om wijnstokken te beschermen terwijl biologische wijnbouw geen bestrijdingsmiddelen gebruiken om ziektes en ongedierte te voorkomen. 

Zijn er ongedierte die de wijnplant aantast? Dan worden natuurlijke vijanden van deze ongedierte ingezet om de wijngaard te beschermen. Natuurwijnen, wellicht bekend, gaan nog een stuk verder. Hier wordt namelijk helemaal niets toegevoegd aan de wijngaard, dus ook geen kunstmest om de plant beter of sneller te laten groeien. 

Groene snoei (zomer)

Tijdens de hete zomermaanden groeien wijnstokken net als kool. Het verschil met kool is dat de wijnmaker helemaal niet wilt dat de wijnstok verder groeit. Het geen dat groeit zijn namelijk de bladeren en takken. Alle energie moet naar de wijndruifjes gaan en niet naar deze bladeren. Daarom wordt tijdens de zomer overtollig blad en onnodige taken verwijderd. 

Naast het wegsnoeien van blad en takken worden ook sommige druiven geoogst. De wijndruiven worden in de zomer lekker sappig dik, en verkleuren van fel groen naar geelgroen of rood/blauw. Sommige druifjes kunnen helaas niet meegroeien met de rest. Deze verkleuren niet tot nauwelijks, waardoor ze weggeknipt moeten worden. Heeft een tros veel van dit soort 'mislukkelingen', dan wordt de hele tros weggeknipt.

De reden waarom deze druiven worden weggeknipt is om te voorkomen dat onrijpe druiven meegaan met de oogst. Deze smaken heel zuur, niet lekker en dat wil je gewoon niet in je glas hebben. Net als bij de bladeren worden overtollige wijntrossen verwijderd om het evenwicht te bewaren. Hierdoor kan alle energie naar de juiste plek wat de kwaliteit van de witte of rode wijn ten goede komt.

Oogst (nazomer / herfst)

Het moment waar iedere wijnmaker op zit te wachten, tevens het spannendste en drukste moment van het jaar. Hele organisaties worden opgetrommeld. Plukkers (vrijwilligers meestal) komen in groepen naar de wijnvelden. 

Ieder jaar is weer de vraag in welke week de druiven worden geoogst. Want de wijnboer kijkt kritisch naar een aantal zaken. Allereerst kijkt de wijnboer naar de rijpheid van de druiven het suikergehalte en de verhouding tussen suiker en zuren. Vervolgens kijkt de wijnmaker naar de weersomstandigheden. Stel je voor dat de zomer bloedje heet was, dan haalt de wijnboer mogelijk de druiven eerder naar binnen. Was het een koele zomer, dan laat de wijnmaker mogelijk deze druiven nog langer hangen. Maar gaat het dan ook nog regenen, tja dan heb je een dilemma... regen is niet waar de wijnmaker op zit te wachten tijdens de oogst. 

Het exacte moment van de oogst, is dus de belangrijkste en tevens lastigste beslissing van het hele jaar..

De druiven worden binnengehaald met machines of met de hand. Voordeel van machines is snelheid en kosten, nadeel is dat er veel druiven en andere rotzooi mee worden geplukt wat we liever niet terug zien in de wijn. Ook kan de machine niet op iedere wijngaard terecht. Hiervoor moeten de hellingen niet te steil zijn en moet er voldoende ruimte zitten tussen de wijnstokken. Handplukken is veel subliemer, kwaliteit wordt hiermee bevorderd. 

Rust (einde herfst. wintermaanden)

De wijnstokken krijgen rust van al het harde werk van afgelopen maanden. Als het niet te warm is althans. Ze sluimeren, hebben niet de neiging om knoppen te gaan vormen en ze sterken aan. Te koud of te warm is niet goed, maar de wijnstokken kunnen zich wel goed aanpassen. Wel kunnen slapende wijnstokken doodvriezen als de temperatuur te lang te laag staat. Er zijn momenten waarop de wijnboer moet ingrijpen, maar deze zijn zeldzaam. Wat ze dan doen is vuurtjes stoken in de wijngaarden om zo de temperatuur laag bij de grond te beïnvloeden. 

 

Laat een reactie achter